Loading...
Skip to main content

Hội thảo lấy ý kiến đối với các dự thảo án lệ

(17/10/2025 11:13)

Ngày 17/10/2025, tại Đà Lạt, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đối với các dự thảo án lệ. Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến chủ trì và điều hành nội dung Hội thảo

C:\Users\Admin\Downloads\ok_1.jpg

Toàn cảnh Hội thảo

Tham dự Hội thảo có 06 chuyên gia trình bày các tham luận, bao gồm: (1) Ông Nguyễn Văn Quản, Phó Chánh án TAND tỉnh Lâm Đồng; (2) Ông Đinh Văn Hanh, Trưởng phòng kiểm sát án trật tự trị an, xã hội, VKSND tỉnh Lâm Đồng; (3) Ông Huỳnh Tho, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Lâm Đồng; (4) Ông Nguyễn Thành Vinh, Chánh án TAND Khu vực 2 - TP. Hồ Chí Minh; (5) Ông Nguyễn Trung Tính, Phó Chánh án TAND Khu vực 1 - TP. Hồ Chí Minh; (6) Bà Nguyễn Thị Loan, Trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Đà Lạt. Tham dự Hội thảo còn có ông Chinoke Koichi, Cố vấn trưởng Dự án JICA; các đại biểu là các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các cơ quan như: Công an, Viện Kiểm sát nhân dân, Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng; một số lãnh đạo, Thẩm phán của Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Khánh Hòa và đại diện một số đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao (các Vụ Giám đốc kiểm tra, Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học); Khoa Luật học - Đại học Đà Lạt ... và một số cá nhân, tổ chức khác có liên quan.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến nêu rõ, việc lựa chọn, công bố án lệ được Tòa án nhân dân tối cao đặc biệt quan tâm nhằm nâng cao chất lượng xét xử theo tinh thần cải cách tư pháp. Từ khi ban hành Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP ngày 28/10/2015 và Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP ngày 18/6/2019 về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ, đến nay Tòa án nhân dân tối cao đã công bố được 72 án lệ, bao gồm: 17 án lệ hình sự, 31 án lệ dân sự, 05 án lệ hôn nhân và gia đình, 09 án lệ kinh doanh thương mại, 02 án lệ lao động, 01 án lệ hành chính, 04 án lệ tố tụng dân sự, 03 án lệ tố tụng hành chính.

C:\Users\Admin\Downloads\ok_2.jpg

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến phát biểu khai mạc

Năm 2025, Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục đẩy mạnh công tác phát triển án lệ. Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học đã rà soát, nghiên cứu, tổng hợp đề xuất từ các Tòa án, chuyên gia, nhà khoa học, qua đó xây dựng 20 dự thảo án lệ thuộc nhiều lĩnh vực: hình sự, dân sự, hôn nhân – gia đình, kinh doanh, thương mại, hành chính...

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nhấn mạnh, Hội thảo được tổ chức nhằm thảo luận, lấy ý kiến đối với nội dung từng dự thảo án lệ, để đảm bảo các án lệ được ban hành có chất lượng. Các ý kiến phát biểu tại Hội thảo là cơ sở tham khảo quan trọng để Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao lựa chọn, thông qua án lệ.

C:\Users\Admin\Pictures\20251017_082429(1).jpg

Ông CHINOKE Koichi, Cố vấn trưởng Dự án JICA

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe ông Ngô Văn Nhạc, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, Tòa án nhân dân tối cao trình bày tóm tắt nội dung các dự thảo án lệ về việc không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Xúi giục người dưới 18 tuổi phạm tội”; xử lý vật chứng là tài sản do bị hại thực hiện hành vi trái pháp luật mà có; việc xử lý tang vật là tài sản chung vợ chồng do một trong hai bên vợ chồng sử dụng làm phương tiện phạm tội; xác định giá trị tài sản bị chiếm đoạt trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”…

Trình bày tham luận với nội dung “Hướng tới sự thống nhất và lẽ công bằng trong thực tiễn tư pháp”, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Lâm Đồng Huỳnh Tho cho rằng, các dự thảo án lệ từ 01/2025 đến 20/2025 thể hiện nỗ lực rõ rệt của Tòa án nhân dân tối cao trong việc xây dựng nguồn luật thống nhất, đặc biệt là trong các lĩnh vực phức tạp như hình sự liên quan đến tài sản, giao dịch tín dụng, và hôn nhân gia đình. Tuy nhiên, vẫn còn một số dự thảo cần được chỉnh sửa để đảm bảo tính công bằng và tránh các lỗ hổng pháp lý.

C:\Users\Admin\Downloads\ok.jpg

Toàn cảnh Hội thảo

Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Lâm Đồng đề nghị các giải pháp pháp lý trong án lệ cần được nêu dưới dạng nguyên tắc chung một cách dứt khoát và chặt chẽ, tránh các từ ngữ mơ hồ, để các Tòa án cấp dưới có thể áp dụng một cách thống nhất. Đối với các án lệ can thiệp vào quyết định hành chính hoặc giao dịch dân sự, cần bổ sung nhận định về hậu quả pháp lý đối với người thứ ba ngay tình và quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại của họ, đảm bảo giải quyết triệt để mọi tranh chấp liên quan.

Phát biểu tại Hội thảo, Chánh án TAND Khu vực 2 - TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Vinh nêu rõ, đa số các dự thảo án lệ đã đáp ứng được các tiêu chí về có giá trị làm rõ quy định của pháp luật còn có cách hiểu khác nhau, phân tích, giải thích các vấn đề, sự kiện pháp lý và chỉ ra nguyên tắc, đường lối xử lý, quy phạm pháp luật cần áp dụng trong một vụ việc cụ thể hoặc thể hiện lẽ công bằng đối với những vấn đề chưa có điều luật quy định cụ thể; có tính chuẩn mực và có giá trị hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử. Tuy nhiên, vẫn còn một số dự thảo án lệ chưa đáp ứng được tiêu chí lựa chọn án lệ theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP của Tòa án nhân dân tối cao quy định về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ.

Bày tỏ đồng tình với Dự thảo án lệ số 05/2025 về việc xác định người bị kết án đã được miễn chấp hành hình phạt theo quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn của Chủ tịch nước, Ông Đinh Văn Hanh, Trưởng phòng kiểm sát án trật tự trị an, xã hội, VKSND tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh, việc xem xét lại bản án này còn vi phạm nguyên tắc không làm xấu hơn tình trạng pháp lý của người đã được hưởng chính sách khoan hồng, trái với tinh thần bảo đảm quyền con người trong tố tụng hình sự.

Đưa ra quan điểm về Dự thảo án lệ số 02/2025 về xử lý vật chứng là tài sản do bị hại thực hiện hành vi trái pháp luật mà có”, TS. Nguyễn Thị Loan, Trưởng Khoa Luật học - Trường Đại học Đà Lạt cho rằng không nên phát triển dự thảo này thành án lệ. Theo đó, vật chứng không phải là vật, tiền liên quan trực tiếp đến tội phạm thì phải trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp; nếu không xác định được chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp thì tịch thu, nộp ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, nội dung của dự thảo án lệ này là về vật, tiền của người phạm tội không liên quan trực tiếp đến tội phạm nhưng bị thu giữ trong quá trình giải quyết vụ án. Hơn nữa, TS. Nguyễn Thị Loan cho rằng, đây không phải quan hệ dân sự cho - nhận theo yêu cầu của chủ sở hữu mà sẽ xử lý nó theo hướng là vật chứng trong vụ án hình sự.

C:\Users\Admin\Pictures\20251017_152342.jpg

TS Nguyễn Thị Loan, Trưởng Khoa Luật học - Trường Đại học Đà Lạt

Phát biểu bế mạc Hội thảo, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến đánh giá cao các ý kiến đóng góp thẳng thắn, cụ thể và sâu sắc của các đại biểu. Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao cho biết, trên cơ sở ý kiến góp tại Hội thảo, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học sẽ khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo án lệ để sớm đưa ra xin ý kiến Hội đồng tư vấn án lệ, trước khi trình Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xem xét, thông qua trong thời gian tới.

Nội dung 20 Dự thảo án lệ:

1. Dự thảo án lệ số 01 về việc không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Xúi giục người dưới 18 tuổi phạm tội” (Bản án hình sự sơ thẩm số 62/2023/HS-ST ngày 18/8/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi về vụ án “Giết người” đối với bị cáo Nguyễn Chí T, Phùng Thế H).

2. Dự thảo án lệ số xử lý vật chứng là tài sản do bị hại thực hiện hành vi trái pháp luật mà có (Bản án hình sự sơ thẩm số 55/2023/HS-ST ngày 8/11/2023 của Tòa án nhân dân huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái về vụ án “Cướp tài sản” đối với bị cáo Hoàng Đình Đ).

3. Dự thảo án lệ số 03 về việc xử lý tang vật là tài sản chung vợ chồng do một trong hai bên vợ chồng sử dụng làm phương tiện phạm tội (Quyết định giám đốc thẩm số 16/2024/HS-GĐT ngày 17/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về vụ án “Tổ chức cho người khác nhập cảnh Việt Nam trái phép” đối với bị cáo Trần Văn B).

4. Dự thảo án lệ số 04 về xác định giá trị tài sản bị chiếm đoạt trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (Bản án hình sự sơ thẩm số 401/2018/HSST ngày 31/10/2018 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” đối với bị cáo Lê Phương T).

5. Dự thảo án lệ số 05 về việc xác định người bị kết án đã được miễn chấp hành hình phạt theo quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn của Chủ tịch nước (Quyết định giám đốc thẩm số 08/2024/HS-GĐT ngày 29/01/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về vụ án “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức” đối với bị cáo Lương Bích C).

6. Dự thảo án lệ số 06 về tình tiết định khung hình phạt “Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh” trong tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”(Quyết định giám đốc thẩm số 02/2022/HS-GĐT ngày 08/8/2022 của Tòa án quân sự Trung ương về vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” đối với Lê Phong D).

7. Dự thảo án lệ số 07 về việc giao con chung chưa thành niên từ 7 tuổi trở lên cho một bên vợ/chồng nuôi dưỡng khi không lấy được lời khai của con chung (Bản án Hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 40/2024/HNGĐ-ST ngày 25/4/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang về vụ án “Tranh chấp xin ly hôn và nuôi con chung” giữa nguyên đơn là Cao Thanh P và bị đơn là Lê Thị Hồng N).

8. Dự thảo án lệ số 08 về trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm khi Cơ quan có thẩm quyền chưa xác định được người gây ra thiệt hại (Bản án phúc thẩm số 73/2023/DS-PT ngày 26/8/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam về vụ án “Tranh chấp Hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới” giữa nguyên đơn là ông Vương Ngọc A với bị đơn là Tổng Công ty cổ phần bảo hiểm H, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Vũ Hoàng U).

9. Dự thảo án lệ số 09 về chấm dứt việc nuôi con nuôi khi con nuôi chưa thành niên mà người nhận nuôi chết (Quyết định giám đốc thẩm số 06/2024/DS-GĐT ngày 22/4/2024 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh về việc dân sự “Yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi” giữa người yêu cầu là ông Ngô Thành M, bà Cao Thị G và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cháu Ngô Phát T).

10. Dự thảo án lệ số 10 về hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có điều kiện (Quyết định giám đốc thẩm số 229/2023/DS-GĐT ngày 15/9/2023 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án “Tranh chấp yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là bà Võ Thị B với bị đơn là ông Trần Minh T, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm 2 người).

11. Dự thảo án lệ số 11 về việc tham gia tố tụng của doanh nghiệp đồng bảo hiểm (Bản án dân sự phúc thẩm số 64/2024/DS-PT ngày 3/6/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam về vụ án “Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm” giữa nguyên đơn là ông Lương Văn H, bị đơn là Tổng Công ty Bảo hiểm B).

12. Dự thảo án lệ số 12 về xác định lãi suất trong Hợp đồng tín dụng (Bản án dân sự phúc thẩm số 25/2023/DS-PT ngày 26/4/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh về vụ án dân sự “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” giữa nguyên đơn là Ngân hàng TMCP V với bị đơn là bà Đàm Thu H).

13. Dự thảo án lệ số 13 về xác định thời điểm bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện (Quyết định giám đốc thẩm số 23/2024/KDTM-GĐT ngày 21/8/2024 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án kinh doanh thương mại “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” giữa nguyên đơn là Ngân hàng TMCP Đ với bị đơn là bà Nguyễn Thị T – Chủ Doanh nghiệp tư nhân H; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Văn L).

14. Dự thảo án lệ số 14 về việc thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong tương lai (Quyết định giám đốc thẩm số 15/2024/KDTM-GĐT ngày 17/7/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về vụ án “Tranh chấp hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp” giữa nguyên đơn là Ngân hàng TMCP B với bị đơn là Công ty TNHH S; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm 4 người).

15. Dự thảo án lệ số 15 về căn cứ tái thẩm vụ án kinh doanh thương mại (Quyết định tái thẩm số 05/2022/KDTM-TT ngày 25/2/2022 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” giữa nguyên đơn là Ngân hàng Thương mại cổ phần Q với bị đơn là Công ty Trách nhiệm hữu hạn T).

16. Dự thảo án lệ số 16 về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm (Quyết định giám đốc thẩm số 30/2023/KDTM-GĐT ngày 29/12/2023 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” giữa nguyên đơn là Ngân hàng thương mại cổ phần A với bị đơn là Công ty cổ phần Hàng hải H, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Công ty Cổ phần Đóng tàu Đ).

17. Dự thảo án lệ số 17 về thời điểm xác định giá trị tài sản bị thiệt hại trong trường hợp ngân hàng xử lý tài sản cầm cố gây thiệt hại (Quyết định giám đốc thẩm số 16/2020/KDTM-GĐT ngày 15/9/2020 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao về vụ án kinh doanh, thương mại “Tranh chấp hợp đồng tín dụng và yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản do cầm cố” giữa nguyên đơn là Ngân hàng N với bị đơn là Công ty TNHH T; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Mai Xuân L).

18. Dự thảo án lệ số 18 về ủy quyền tham gia tố tụng trong giải quyết tranh chấp nuôi con chung (Bản án Hôn nhân gia đình sơ thẩm số 34/2023/HNGĐ-ST ngày 8/6/2023 của Tòa án nhân dân thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang về việc “Tranh chấp ly hôn, nuôi con chung” giữa nguyên đơn là chị Lê Thái A với bị đơn là anh Dương Văn L).

19. Dự thảo án lệ số 19 về việc bồi thường hoặc hỗ trợ đối với tài sản là nhà mua thanh lý để ở trên đất của cơ quan nhà nước khi đất bị thu hồi (Quyết định giám đốc thẩm số 09/2023/HC-GĐT ngày 13/4/2023 về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai và yêu cầu bồi thường thiệt hại” của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao giữa người khởi kiện là ông Nguyễn Dực H và người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ, Ủy ban nhân dân huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có 2 người).

20. Dự thảo án lệ số 20 về thẩm quyền của Tòa án hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Quyết định giám đốc thẩm số 10/2024/HC-GĐT ngày 16/4/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về vụ án hành chính “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai” giữa người khởi kiện là ông Trần Ngọc T với người bị kiện là Ủy ban nhân dân huyện G, tỉnh Quảng Trị, Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Quảng Trị; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm 7 người).

Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học TANDTC


Các tin khác

Lượt xem: 736

Chịu trách nhiệm nội dung: Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học
Địa chỉ: 48 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: 024.62740801
Email: phonganlespc@gmail.com - anle@toaan.gov.vn

© Bản quyền thuộc về Tòa án nhân dân tối cao.
Ghi rõ nguồn Trang tin điện tử về án lệ (anle.toaan.gov.vn) khi đăng tải lại các thông tin, dữ liệu từ Trang này.

ácdscv